اعلامیه‌ی حزب برابری مردم افغانستان به‌مناسبت سالیاد فاجعه‌ی دوم اسد

چهار سال پیش در چنین روزی (دوم اسد ۱۳۹۵) یکی از بزرگ‌ترین جنبش‌های اجتماعی تاریخ کشور هدف حمله‌ی تروریستی قرار گرفت. در این فاجعه، ۸۶ جوان تحصیل‌کرده جان‌های شان‌را از دست دادند و ۴۰۰ تن دیگر زخمی شدند. این معترضان رفتار خلاف قانون نداشتند. همه در قالب جنبش روشنایی و در روشنی قانون اساسی و قوانین مدنی کشور تجمع اعتراضی برپا کرده بودند. خواست همه تأمین عدالت بود و تطبیق درست یکی از پروژه‌های مهم و زیربنایی کشور.

فاجعه‌ی دوم اسد در میدان دهمزنگ، صدها خانواده را داغدار کرد و یک سرزمین را زخمی. تصور نمی‌شد ظلمی با چنان قساوت و بی‌رحمی بر انسان‌های آزاده‌ی این سرزمین روا داشته شود و این‌گونه فرصت برپایی تجمعات اعتراضی که یکی از شاخصه‌های نظم جمهوری و دموکراسی است برای سال‌ها از مردم گرفته شود. مشکل در هر کجایی که بود، فاجعه‌ی دوم اسد اتفاق افتاد و نهادهای امنیتی و رهبری حکومت در تأمین امنیت این جریان اعتراضی هرگز مسوولانه عمل نکردند. حکومت و نهادهای امنیتی می‌توانستند امنیت تجمع اعتراضیِ که شعارش عدالت‌خواهی و رفتارش مدنی بود را تأمین کنند. متأسفانه چنین نشد و چندین عامل انتحاری مواد همراه‌شان را در میان مردم منفجر کردند.

واقعیت این است که شهروندان این سرزمین در بستر نظم جدید، رویاها و آمال جمعی‌شان را دنبال می‌کنند و با وصف صدها فاجعه و هزاران زخمِ التیام‌نیافته هنوز هم به دموکراسی و ارزش‌های مردم‌سالارانه باورمند هستند. به همین دلیل است که در برابر نارسایی‌ها، کارشکنی‌ها و رفتارهای غیرمسوولانه‌ی کارگزاران قدرت، با توسل به روش‌های دموکراتیک و مدنی دست به اعتراض زده‌اند. به سرگذشت جنبش‌های مدنی و حرکت‌های اعتراضی مردم در گذشته نگاه کنید، به‌خوبی دریافته می‌شود که این مردم هرچند زخم خورده و روزهای دشوارگذر و ظلمانی را سپری کرده، اما هرگز دست از حمایت نظم موجود و دست‌آوردهای نُزده‌ساله بر نداشته‌اند. برپایی تظاهرات‌های مدنی، سهم‌گیری در پروسه‌های انتخابی و حمایت بی‌دریغ از دولت، نمونه‌های عینی این مدعا است. در یک کلام مردم سهم‌شان و مسوولیت‌شان را تا این‌جای کار به‌خوبی ادا کرده و برای حفظ ارزش‌های دموکراتیک سنگ تمام گذاشته‌اند.

در سوی دیگر، حکومت و کارگزاران قدرت قرار دارند. مطابق قانون اساسی و دیگر قوانین نافذه‌ی کشور حفاظت از جان و مال مردم و حراست از تمامیت ارضی، ارزش‌ها و دست‌آوردها، مسوولیت حکومت و کارگزاران قدرت است. از این منظر اگر نگاه کنیم، مسوولیت وضعیت شکننده‌ی کنونی و رخدادهای فاجعه‌باری که در سال‌های گذشته بر مردم روا داشته شده است، به‌حکومت و کارگزاران قدرت بر می‌گردد.

واقعیت این است که نظم جمهوری و ارزش‌های مردم‌سالارانه در افغانستان، با مسوولیت‌پذیری حکومت تداوم پیدا می‌کند. هیچ‌گزینه‌ی دیگر برای حفظ این دست‌آوردها وجود ندارد. قرار نیست معجزه‌ای اتفاق بیفتد و افغانستان و نظم جدید را از گزند توفان‌ها نجات دهد. حفاظت و حراست از نظامی که در بستر آن عدالت تأمین شود و آزادای‌های مدنی پاس داشته شود، مسوولیت حکومت است. حکومت و کارگزاران قدرت مسوولیت دارند به مردم و خواست‌های جمعی‌شان پاسخ‌گو باشند. این پاسخ‌گویی می‌طلبد تا در پیوند به رخدادهای فاجعه‌بار گذشته به‌ویژه فاجعه‌ی خونین دوم اسد وضاحت داده شود. مردم حق دارند بدانند که چرا، چگونه و چه‌گروه و کدام شبکه‌ای آنان را هدف قرار دادند؟ شهروندان این سرزمین حق دارند بپرسند: در روزهای که جان و مال آنان مورد حمله قرار گرفته، حکومت و نهادهای امنیتی کجا بوده‌اند؟ و همین‌طور این حق قانونی و مشروع مردم است که گزارش هیأت‌ حقیقت‌یابی که برای تحقیق در پیوند به رخدادهای خونین از جمله فاجعه دوم اسد تشکیل شده،  با جزئیات کامل با آنان شریک ساخته شود.

در بستر یک نظام مردم‌سالار، پرسش‌گری، عدالت‌طلبی، نظارت و پاسخ‌گوساختن حکومت و کارگزاران قدرت با استفاده از روش‌های مدنی و دموکراتیک حق مشروع و قانونی مردم است. بنابراین نباید پرونده‌ی فجایع چون دوم اسد در تاریکی و در پستوی خانه‌ها لاپوشانی و پنهان شود. مضاف بر این مورد، برای مردم افغانستان دست‌آوردهای نُزده‌ساله‌ی اخیر که با قربانی‌های فراوان به‌دست آمده مهم و حیاتی است. این دست‌آوردها باید حفظ شود و کسی حق معامله‌ی آن‌را ندارد. در این رابطه، لازم است در مذاکرات کنونی صلح، مردم افغانستان و حامیان نظم جمهوری به این نکته‌ها توجه داشته باشند و از جریان گفت‌وگوها به‌صورت دقیق و همه‌جانبه نظارت کنند. نظارت مردم با حضور معنادار انان در هیأت مذاکره‌کننده کامل می‌شود. لذا ترکیب هیأت باید به‌گونه‌ای باشد که مردم افغانستان عملاً حضورشان را در آن حس کنند.

یاد و خاطره‌ی آزاداندیشان راه روشنایی گرامی باد.

هیئت رهبری حزب برابری مردم افغانستان

کابل، دوم اسد ۱۳۹۹ خورشیدی

نظرتان را ثبت کنید